Czy koronawirus stanowi większe zagrożenie dla niektórych grup ludności?

Elderly man sitting in a chair talking to a woman

Niektóre grupy ludności mają wyższe ryzyko ciężkiego przebiegu choroby , jednak u większości osób, również w grupach ryzyka, występują  łagodne objawy.

Ryzyko poważnego przebiegu choroby wzrasta z wiekiem i obecnością chorób współistniejących. Ponadto ryzyko jest wyższe w przypadku mężczyzn niż kobiet. Choroba o ciężkim przebiegu może także wystąpić u młodych osób bez stwierdzonych czynników ryzyka. Jest to bardziej prawdopodobne u osób, które cierpią na choroby współistniejące.

Wszyscy powinni przestrzegać ogólnych zaleceń dotyczących dobrej higieny dłoni i higieny podczas kaszlu, ograniczyć liczbę bliskich kontaktów, zachowywać odległość i przyjąć szczepionkę. Jest to szczególnie ważne w przypadku osób z grup ryzyka.

W razie zwiększonego poziomu zakaźności w społeczeństwie, osoby należące do grup ryzyka powinny nieco wycofać się z aktywności społecznych. 

Lekkie, umiarkowane czy wysokie ryzyko?

Ocena ryzyka dotyczy grup, a nie pojedynczych osób. W obrębie grup występować mogą duże różnice indywidualne. W razie potrzeby należy w porozumieniu z lekarzem przeprowadzić indywidualną ocenę ryzyka ciężkiego przebiegu choroby.

Grupy lekko/umiarkowanie podwyższonego ryzyka

  • wiek 65-69 lat LUB
  • wiek 50-64 lata i jedna z następujących chorób przewlekłych:
    • przewlekła choroba wątroby
    • leczenie obniżające odporność, na przykład w przypadku chorób autoimmunologicznych
    • choroby układu sercowo-naczyniowego (inne niż uregulowane nadciśnienie)
    • udar mózgu
    • otyłość (BMI ≥ 35 kg/m2)
    • cukrzyca
    • przewlekła choroba i niewydolność nerek
    • przewlekła choroba płuc (inna niż uregulowana astma)
    • demencja

U osób poniżej 50 roku życia ryzyko poważnego przebiegu COVID-19 jest niskie, ale w przypadku niektórych osób ze źle uregulowaną chorobą współistniejącą lub kombinacją kilku różnych chorób, ryzyko może być wyższe.

Grupy wysokiego ryzyka

  • wiek powyżej 70 lat LUB
  • bycie rezydentem domu opieki LUB
  • niektóre poważne okoliczności zdrowotne, niezależnie od wieku:
    • przeszczep narządów
    • niedobór odporności
    • choroba nowotworowa krwi i układu krwiotwórczego, przebyta w ciągu ostatnich pięciu lat
    • aktywna choroba nowotworowa, rozpoczęte lub niedawno zakończone leczenie przeciwnowotworowe (szczególnie leczenie obniżające odporność, radioterapia płuc lub chemioterapia). 
    • choroby układu nerwowego lub mięśniowego, które powodują obniżenie siły kaszlu lub pogorszenie wydolności płuc (np. stwardnienie zanikowe boczne, porażenie mózgowe)
    • zespół Downa
    • przewlekła choroba i niewydolność nerek

Zalecenia dla osób zaszczepionych należących do grupy ryzyka

Osoby w pełni zaszczepione są w dużym stopniu chronione przed COVID-19 i ciężkim przebiegiem choroby koronawirusowej, dzięki czemu mogą prowadzić bardziej znormalizowany tryb życia. Szczepionka zaczyna działać w pełni 1-2 tygodnie po podaniu ostatniej dawki.

Norweski Instytut Zdrowia Publicznego (FHI) zaleca, aby pacjenci o poważnie obniżonej odporności otrzymali trzecią dawkę szczepionki przeciwko koronawirusowi.

Na stronach internetowych Norweskiego Instytutu Zdrowia Publicznego przeczytasz więcej na temat trzeciej dawki szczepionki oraz na temat osób, których to dotyczy (w języku norweskim)

Osoby zaszczepione muszą przestrzegać ogólnych zaleceń przeciwepidemicznych.

Więcej informacji na temat grup ryzyka i szczepionki (Norweski Instytut Zdrowia Publicznego)

Ogólne rady dla osób należących do grup ryzyka i ich bliskich

Należy zadbać o dostęp do niezbędnych leków. Należy kontynuować stałą farmakoterapię i wprowadzać do niej zmiany tylko w porozumieniu z lekarzem.

  • Należy utrzymać umówione terminy kontroli stanu zdrowia i badań, o ile osoba prowadząca leczenie nie przekaże innej informacji. W razie wątpliwości proszę skontaktować się z osobą prowadzącą leczenie.
  • Należy pamiętać o właściwej higienie rąk i higienie podczas kaszlu. Dotyczy to również osób, z którym mieszkasz oraz Twoich gości. Należy regularnie sprzątać w domu, a w szczególności często czyścić dotykane powierzchnie.
  • Zachowuj dystans od innych, zarówno w pracy, w przestrzeniach publicznych, jak i w innych miejscach, w których przebywasz.
  • Dobrze jest utrzymywać formę, chodząc na spacery, ale warto wybierać niezatłoczone miejsca.
  • Należy unikać towarzystwa osób, które wykazują objawy infekcji dróg oddechowych.
  • W miarę możliwości ograniczaj korzystanie z transportu publicznego, zwłaszcza w godzinach szczytu.

Ogólne rady dla bliskich

Ogólne rady dla bliskich osób należących do grupy ryzyka:

  • Pozostań w kontakcie z osobami w grupie ryzyka.
  • Należy stosować się do obowiązujących zasad w zakresie higieny i innych zaleceń, aby obniżyć ryzyko zakażenia.
  • Nie odwiedzaj osób należących do grupy ryzyka w razie wystąpienia objawów infekcji dróg oddechowych lub poczucia, że nie jesteś całkiem zdrowy.
  • Zaoferuj pomoc w niezbędnych sprawunkach.
  • Jeśli mieszkasz z osobami należącymi do grupy ryzyka i wystąpią u Ciebie objawy infekcji dróg oddechowych lub pogorszenie samopoczucia, ogranicz przebywanie razem. Zalecamy, w miarę możliwości, przebywanie i spanie w osobnych pokojach oraz korzystanie z osobnych łazienek i toalet. Jeśli to niemożliwe, ważne jest utrzymanie dystansu i korzystanie z osobnych ręczników oraz artykułów łazienkowych, zarówno w łazience, jak i w toalecie.

Co zrobić w razie zachorowania?

Jeśli czujesz się chory podejrzewasz zakażenie koronawirusem, skontaktuj się z służbą zdrowia na wczesnym etapie rozwoju choroby. W razie objawów takich jak gorączka i kaszel, zadyszka i pogorszenie stanu ogólnego, skontaktuj się z lokalną służbą zdrowia w celu wykonania testu.

Jeśli rozwiną się u Ciebie inne ostre objawy, z powodu których zwykle skontaktowałbyś się z lekarzem, ważne jest skontaktowanie się ze służbą zdrowia, niezależnie od tego, czy podejrzewasz zakażenie, czy też nie.

Czy osoby należące do grupy ryzyka powinny zmienić sposób leczenia?

Należy utrzymać umówione terminy kontroli stanu zdrowia i badań. Nie zalecamy wprowadzania zmian do rozpoczętego leczenia przy użyciu leków bez konsultacji z lekarzem. Ważne jest dobre uregulowanie i leczenie choroby podstawowej. W razie pytań dotyczących leczenia, proszę skontaktować się z lekarzem rodzinnym.

Rady dla osób zaszczepionych należących do grupy ryzyka

Osoby w pełni zaszczepione są w dużym stopniu chronione przed COVID-19 i ciężkim przebiegiem choroby koronawirusowej, dzięki czemu mogą prowadzić bardziej znormalizowany tryb życia. Szczepionka zaczyna działać w pełni 1-2 tygodnie po podaniu ostatniej dawki. Na razie nie wiadomo, jak długo utrzymuje się ochrona. Jeśli działanie ochronne szczepionki maleje z czasem, wskazane może być przyjęcie dawek przypominających. Osoby zaszczepione muszą stosować się do ogólnych zasad ochrony przed zakażeniem. 

Więcej informacji na temat grup ryzyka i szczepionki (Norweski Instytut Zdrowia Publicznego)

Dzieci i młodzież należące do grup ryzyka

Jak wynika z doświadczenia, dzieci są w mniejszym stopniu narażone na ciężki przebieg COVID-19 i rzadko zachodzi potrzeba ich hospitalizacji. Dotyczy to również dzieci obciążonych chorobami przewlekłymi.

Zgłoszono bardzo niską liczbę zgonów dzieci z powodu COVID-19 na całym świecie i bardzo rzadko dotyczy to zdrowych dzieci.

Nauka w szkole i przedszkolu dla dzieci objętych grupą ryzyka

Niektóre dzieci obciążone poważną chorobą mogą być bardziej podatne i w tych przypadkach można rozważyć dostosowanie warunków pobytu dziecka w przedszkolu lub warunków nauki szkolnej. Dotyczy to zasadniczo dzieci cierpiących na rzadkie i poważne choroby.