Sisriikkamátkkit Norggas

Norggas sáhtát mátkkoštit go fal čuovut njuolggadusaid dávdda njoammudeami vuostá. Mis lea buohkain ovddasvástádus čuovvut njoammuneastadanrávvagiid.

Mátkkoštit dainna lágiin ahte it njoammut dávdda, mearkkaša ahte don:

  • it mátkkoš go leat buohcci, it bartii ge
  • basat gieđaid dárkilit ja gosat báhpirii/giehtagávvii
  • doalat unnimusat ovtta mehtera gaskka earáide go iežat lagamusaide
  • Testehat iežat dan suohkanis gos leat, jus oaččut dávdamearkkaid

Pláne mátkki

Lea deaŧalaš plánet mátkki dainna jurdagiin ahte it galgga čuovuhit njoammudávdda báikkis nubbái. Ale mátkkoš doppe gos sáhtát boahtit oallut eará olbmuid lahka. Lea unnit njoammuvárra jus eanas ovttastalat dušše singuin geaiguin orut ovttas ja iežat lagamuččaiguin, it ge mana earáid lahka.

Jus leat karantenas, de it galgga mátkkoštit, it bartii ge. Áidna vejolašvuohta dasa lea dalle go alddát eai leat dávdamearkkat ja barttas orrun lea áidna vuohki garvit olbmo geas lea covid-19 ja geainna muđui orut ovtta viesus.

Buot astoáiggemátkkiin lea erenoamáš deaŧalaš čuovvut dábálaš rávvagiid:

  • Jus oaččut dávdamearkkaid, de berret testehit iežat dan suohkanis gos leat, ja bissut karantenas dassážii go oaččut teastavástádusa.
  • Doalat gaskka buohkaide earáide go iežat lagamuččaide.
  • Garvve gávppiid gos leat eanet olbmot go masa lea sadji.
  • Garvve kollektiiva sáhtuid guovlluin gos lea olu njoammun leavvan (geahča muđui kollektiivamátkkošteami rávvagiid).

Leat ráhkaduvvon rávvagat njoammuneastadeami birra fitnodagaide mat fállet idjadeami, guossoheami, aktivitehtaid, biergasiid láigoheami jna.

Vuoigatvuohta oažžut dearvvašvuođaveahki

Dus lea vuoigatvuohta oažžut dárbbašlaš dearvvašvuođaveahki dan suohkanis gos ásat, dahje doppe gos leat áigges áigái. Jus leat luomus/turistan muhtin suohkanis ja buohccát, riŋge de doavttirváktii nummaris 116 117 vai oaččut dárbbašlaš dearvvaš­vuođaveahki. Guoskevaš suohkana neahttasiidduin gávnnat dieđuid covid-19 testema birra.

Svalbárda

Olbmot geat ásset Norgga nannámis, sáhttet mátkkoštit Svalbárdii, ja Svalbárdda ássit sáhtte nannámii mátkkoštit almmá karantena haga.

Buohkat geat bohtet Norgii go leat mátkkoštan rukses riikkain, galget čađahit olles karantenageatnegasvuođa nannámis ovdal go mannet viidáseappot Svalbárdii. Dát váldonjuolggadus guoská buohkaide geat áigot mannat Svalbárdii, maiddái fásta ássiide. Geahča eambbo dieđuid dáppe Sysselmannen på Svalbard.

Ráđđehus lea čavgen Svalbárdii cruise njuolggadusaid, mat vuos gustojit skábmamánu 1. beaivái 2020. Loga dáppe eambbo.

Mátkerávvagat riskavuloš olbmuide ja sin oapmahaččaide

Rávvagat riskavuloš olbmuide leat čohkkejuvvon sierra artihkkalii riskajoavkkuid birra. Dán artihkkalis čilgejuvvo maiddái geas lea unnibuš ja geas lea alit riska garrasit buohccát njoammudávdda geažil.

Go servodagas lea unnán njoammudávda leavvan, de sáhttet olbmot geain lea veahá alibuš riska go dearvvaš olbmuin, dábálaččat mátkkoštit nu go earát, muhto fertejit erenoamáš dárkilit čuovvut njoammuneastadan-njuolggadusaid. De gal sáhttet ovdamearkka dihte áhkut ja ádját ovttastallat ja lumostallat iežaset bearrašiiguin.

Olbmot geain lea čielgasit alit riska, seammás go servodagas lea unnán njoammun leavvan, fertejit juohkehaš sierra árvvoštallat gánnáha go vuolgit vai ii, ja geainna mátkkošta. Bealit maid ferte árvvoštallat:

  • Man guhká mátki bistá
  • Man lahkalaga gártá eará olbmuiguin geaiguin ii leat dábálaččat lahkalaga, man oallugat mátkkoštit ovttas ja sáhttá go mátkkis oađđit sierra lanjas ja atnit sierra hivssega
  • Lea go álki máhccat ruoktot jus muhtin mátkošteaddji šaddá buohcci
  • Lea go dearvvašvuođaveahkki olámuttos mátkkis

Olu oktavuođain sáhttet maiddái riskavuloš olbmot plánet mátkki mánáiguin, mánáidmánáiguin dahje eará lagas olbmuiguin geaiguin dábálaččat eai oro ovttas, dainna lágiin ahte sáhttá eastadit dávdda njoammumis. Jus njoammunvárra lassána servodagas, berrejit maiddái sii geain lea veahá alibuš riska, árvvoštallat gánnáha go vuolgit mátkái, ja sii geain lea alla riska ávžžuhuvvojit dakkár dilis bissut ruovttus. Geahča eambbo dan birra artihkkalis riskavuloš olbmuid birra.

Ávžžuhusat almmolaš sáhtuid hárrái

Almmolaš sáhtuid mielde čoahkkanit dávjá olu olbmot ovtta sadjái ja de sáhttá leat váttis doallat doarvái gaskka. De sáhttá dávda álkit njoammut. Danne ávžžuhuvvo eanemus lági mielde garvit almmolaš sáhtuid.

Almmolaš sáhtuin sáhttá dávda njoammut ovdal mátkki (vuordinsajis, manadettiin sisa), mátkki vuolde dahje maŋŋel mátkki (olggos manadettiin, gálvvuid vieččadettiin).

Rávvagat kollektiiva mátkkošteami oktavuođas:

  • Ale mátkkoš jus leat buohcci.
  • Várut ahte it šatta ovttainge njunnálaga.
  • Ávžžuhuvvo doallat unnimusat mehtera gaskka eará mátkkošteddjiide miehtá mátkki. Gaskka doallan lea deaŧaleamos guhkibuš mátkkiin. Jus mátki lea oanehit, omd. vuollel diimmu, de sáhttá spiehkastit dábálaš mehter-rávvagis jus čuovvu daid eará rávvagiid.
  • Árvvoštala sáhtát go maŋidit mátkki jus doppe leat olu olbmot.
  • Mátkkošteaddjit berrejit bieđganit nu viidát go vejolaš. Olbmot geain muđui lea lagas oktavuohta, sáhttet čohkkát bálddalaga.
  • Fievrruin gos leat sihke čohkkán- ja čuožžunsajit, berrejit čohkkánsajit vuoruhuvvot ovdalii čuožžunsajiid.
  • Ale gosa ja gastte eará olbmuid guvlui. Jus fertet gossat dahje gastit, de berret atnit báhpira man bálkestat, dahje gossat/gastit giehtagávvii.
  • Doalat gieđaid buhtisin ovdal ja maŋŋel mátkki, ja mátkki vuolde.
  • Ale guoskkat maide maid it dárbbaš.
  • Jus čuovut taxi, de berret čohkkát maŋŋestuolus.

Olbmot geat leat karantenas dahje isolašuvnnas eai galgga mátkkoštit almmolaš sáhtuid mielde.

Loga dás rávvagiid njoammuneastadeami birra almmolaš sáhtuin (busse, toga, trihkka jna.)

Girdi

Lea ráhkaduvvon sierra bagadus njoammuneastadeapmái girdimátkkošteamis covid-19 hárrái.

Olbmot geat ožžot fáhkka vuoiŋŋahatinfekšuvnna galget bissut ruovttus, vaikko vel livčče ge gehppes dávdamearkkat. Olbmot geat leat karantenas dahje isolašuvnnas (-erremis) eai oaččo leat girdišiljus eai ge mátkkoštit girdiin. Dat guoská sihke mátkkošteddjiide ja bargiide.

Diehtu das gos lea koronavirus fuomášuvvon almmolaš sáhtuin

Álbmotdearvvašvuođainstituhtta lea ráhkadan listtu das gos lea duođaštuvvon koronavirusa njoammun girdiin, fatnasiin, togain ja bussiin.