Kva er tensid?
Tensid er samlenamnet på ei stor gruppe overflateaktive stoff. Det finst ulike typar tensid, og dei kan delast i to hovudgrupper:
- anioniske, amfotære og non-ioniske tensid, som er lite farlege
- kationiske tensid, som kan gi forgifting eller etseskadar
Tensid som er lite farlege
Anioniske, amfotære og non-ioniske tensid finst ofte i:
- handsåpe
- sjampo
- handoppvaskmiddel
- reingjeringsmiddel til bruk i heimen
Det er som regel lite farleg å få i seg små mengder av slike produkt.
Kva symptom kan oppstå?
Ved svelging:
- kvalme
- oppkast
- diaré
- magesmerter
Ved søl i auga:
- svie
- smerte
- raudne
- i sjeldne tilfelle sår på hornhinna
Kva bør du gjere?
Ved svelging:
- Gi litt drikke.
- Dersom det er svelgt ei lita mengd og symptoma er milde eller fråverande, kan situasjonen følgjast opp heime.
- Dersom produktet kan ha kome over i luftvegane og barnet hostar, bør du kontakte lege.
- Dersom det er svelgt større mengder, bør du kontakte Giftinformasjonen eller lege.
Ved søl i auga:
- Skyl straks med rennande, lunka vatn.
- Kor lenge du bør skylje, avheng av produktet. Sjå om du finn informasjon om produktet ditt i A-Å-lista.
- Kontakt Giftinformasjonen dersom du er usikker.
Tensid som kan gi forgifting eller etseskadar
Kationiske tensid kan gi forgifting eller etseskadar. Kor skadelege dei er, varierer frå produkt til produkt.
Kationiske tensid i produkt som balsam og tøymjuknar er vanlegvis lite farlege å smake på.
Kationiske tensid i desse produkta kan derimot vere giftige eller etsande:
- industrireingjeringsmiddel
- desinfeksjonsmiddel
- sopp- og algedrepande middel, som kraftvask og husvask
Kva symptom kan oppstå?
Ved svelging
Symptoma varierer etter kva slags stoff produktet inneheld. Det kan gi alt frå milde mage- og tarmsymptom til etseskadar og alvorlege symptom frå nervesystemet.
Ved sprut i auga
Symptoma kan variere frå lett irritasjon til alvorlege etseskadar.
Vanlege symptom er:
- raudne
- svie
- tåreflod
- synsforstyrringar
Ved søl på huda
Symptoma kan variere frå ingen reaksjon til alvorlege etseskadar.
Moglege symptom er:
- raudne
- svie
- sår
Kva bør du gjere?
Ved svelging av balsam eller tøymjuknar
- Gi drikke.
- Dersom barnet berre har fått i seg ein liten smak, kan situasjonen følgjast opp heime.
- Dersom det er svelgt meir enn ein liten smak, bør du kontakte Giftinformasjonen.
Ved svelging av andre kationiske tensid
- Drikk eitt glas vatn.
- Ikkje prøv å kaste opp.
- Kontakt Giftinformasjonen eller lege med ein gong for råd om vidare oppfølging.
- Ring 113 ved alvorlege symptom.
Ved sprut i auga
- Skyl straks med rennande, lunka vatn og mjuk stråle.
- Fjern kontaktlinser forsiktig med reine hender.
- Hald fram med skyllinga i 30 minutt, eller kontakt Giftinformasjonen for råd om skyljetid. Sjå om du finn informasjon om produktet ditt i A-Å-lista.
- Kontakt Giftinformasjonen for råd om du bør oppsøkje lege.
Ved søl på huda
- Vask huda godt med mild såpe.
- Skyl straks med lunka, rennande vatn i 15 til 30 minutt.
- Kontakt Giftinformasjonen for råd om skyljetid og eventuell vidare oppfølging.