Rosen og cellulitt

Kva er rosen og cellulitt?

Rosen (erysipelas) er ein overflatisk hudinfeksjon som rammar dei øvste laga i huda. Rosen har ofte eit raudt utslett som er tydeleg avgrensa frå frisk hud.

Cellulitt er ein djupare hudinfeksjon som går ned i underhuda. Utslettet er ofte meir diffust avgrensa, og hevelsen er som regel større enn ved rosen. Huda kan vere raud eller bleik rosa, og i nokre tilfelle kan det dannast byllar (samling av puss).

Hudinfeksjonen cellulitt er altså ikkje det same som det kosmetikkbransjen omtalar som cellulitt eller appelsinhud.

Rosen og cellulitt kan sjå like ut, og det kan vere vanskeleg å skilje mellom dei. Begge er bakterieinfeksjonar som bør vurderast av lege og behandlast med antibiotika. Tidleg behandling er viktig for å hindre at infeksjonen spreier seg.

Symptom på rosen og cellulitt

Rosen kjem oftast på beina, men kan òg oppstå i ansiktet. Cellulitt er vanlegast på føter eller armar.

Dette kan vere teikn på rosen eller cellulitt:

• raud, varm, hoven og øm hud
• blemmer på huda
• feber
• hovne lymfekjertlar i nærleiken av infeksjonen
• kvalme og oppkast  
• du kjenner deg dårleg

Årsaker til rosen og cellullitt

Rosen og cellulitt oppstår når bakteriar kjem inn i huda gjennom

• sår eller rifter
• eksem eller annan hudsjukdom
• insektstikk

Du har større sjanse for å få ein hudinfeksjon dersom du har

• nedsatt immunforsvar
• diabetes
• hevelse (lymfødem) eller dårleg blodsirkulasjon i armar eller bein

Behandling av rosen og cellulitt

Rosen og cellulitt blir behandla med antibiotika, og dei fleste blir heilt friske av dette.

Er infeksjonen mild, treng du vanlegvis berre tablettar. Ved meir alvorleg infeksjon, eller dersom allmenntilstanden din er påverka, kan  det vere nødvendig med behandling på sjukehus og antibiotika intravenøst (direkte i blodet).

Dei fleste som tek antibiotika, blir betre i løpet av nokre dagar. Vanleg behandlingstid er om lag 5 til 7 dagar, men kan vere lengre ved alvorleg sjukdom. 

Råd for å lindre smerter 

• Ta paracetamol som smertestillande ved behov. 
• Hald armen eller beinet høgt for å redusere hevelse. 
• Kvile kan vere viktig den første tida. 
• Dekke eventuelle blemmer med bandasje.  

Moglege komplikasjonar

I sjeldne tilfelle kan infeksjonen spreie seg til blodet (blodforgifting). Dette er ein alvorleg tilstand som krev rask behandling.  

Nokre kan få cellulitt fleire gonger. Andre kan utvikle lymfødem (varig hevelse) i det området som har vore infisert.

Slik kan du førebygge nye infeksjonar

Du kan redusere risikoen for nye infeksjonar ved å 

• stelle sår godt  
• behandle fotsopp og hudsjukdom 
• halde huda rein og fuktig 
• behandle hevelse i bein eller armar (for eksempel med kompresjon etter avtale med lege)