Vuogit addit čižžemielkki ja čižžemielkebuhtadusa

Sihke čižžemielki ja čižžemielkebuhtadusa sáhttá addit doahtuin, gohpuin dahje veahkkečiččiin.

Movt jugahan njuoratmáná gohpuin?

Go jugaha gohpuin, galgá mánná beassat stivret leahtu. Ane unna gohpoža. Doala máná ceaggut giehtagávas, dahje salas nu ahte ámadadju lea du guvlui, ja dudde niskki. Lea lunddolaš ahte mánná váldá gieđaid njálmmi guvlui go galgá borrat. Mielkki galgá fállat mánnái iige njoarrat njálbmái. Bija gohpu máná vuolit baksama vuostá. Hálle gohpu dassážii go mielki aiddo guoskkaha bajit baksama. Vuordde dassážii go mánná vástida ja šlubista mielkki. Go mánná njielastišgoahtá, čuovut don várrogasat maŋis.  Váldde bottuid boraheamis jus mánná dárbbaša, ja omd. heaitá borramis, lea mášoheapmi ja čierru dahje joraha oaivvi eret. Jugahit gohpuin sáhttá leat buorre ovdal go njamaheapmi lea sajáiduvvan.

Movt plánet borrama go mánnái njamaha doahtu?

Máná berre njamahit go čájeha borranmiela. Ane ráinnas doahtuid ja riekta ráhkaduvvon čižžemielkebuhtadusa dahje čižžemielkki. Mielki galgá leat loikkas go goaikala giehtalađđasii. Iskka ráinnas gieđaiguin ahte doahttogeahči lea ollis. Ane doahttogeahči mas leat unnimus lági mielde ráiggit, vai mánná beassá bargat oažžut mielkki. Lea buorre jus dudnos mánáin lea jaskat birra, iige leat beare olu mii muosehuhttá. Heivet movt lea vuogas. Doala máná iežat vuostá, veahá ceaggut giehtagávas. Geahča mánnái ja háleš áinnas mánáin. Mánná addá olu signálaid njamahettiin. Doalat čázi ja juhkosiid (teaja/gáfe) nu ahte mánná ii olat. Njamahanbottus dárbbaša mánná lagasvuođa ja lállima.

Movt njamahit doahtuin?

Doala máná iežat vuostá, veahá ceaggut giehtagávas.  Geahča mánnái ja háleš áinnas mánáin. 

Guoskat doahttogeaži máná bajit baksamii go mánná cakkasta njálmmi. Doala doahtu oalle njuolga. Go njamaha sivvadit oažžu mánná dili dovdat jallasvuođa ja gokčat njammandárbbu. Galgá leat álki váldit bottuid. Go váldá bottu njammamis berre doahttogeahči guoskat bajit baksamii, mearkan ahte biebmu lea das go mánná fas lea gearggus. Mearkkat ahte mánná dárbbaša bottu, sáhttá leat ahte heaitá borramis, joraha oaivvi eret, hirruha suorpmaid, leat váttisvuođat njielastit, hoigá doahtu eret. Mánná mearrida goas borran lea nohkan, vaikko doahttu ii leatge guoros. Olu mánát dárbbašit reavgut njamahettiin ja maŋŋil.