Kürtaj yaptırmak için izlenen yol nedir?
Kendiniz kürtaj talebinde bulunabilirsiniz. Daimi doktor (fastlege) havalesi gerekmez. Ancak jınekoloji bölümü olan bir hastane ile doğrudan bağlantı kurabilirsiniz. Neden kürtaj yaptırmak istediğinizi hastaneye açıklamak zorunda değilsiniz. Karar değerlendirme süresi koşulu aranmaz.
Bağlantı kurduğunuzda, en son ne zaman adet gördüğünüz sorulur. Bu sorunun nedeni hamilelik sürenizi kaydetmek ve ne sürede hastaneden randevu almak zorunda olduğunuzu saptamaktır.
Kimse sizi kürtaj yaptırmaya zorlayamaz. Siz kendiniz istemezseniz kürtaj yapılamaz.
Kürtaj ücretsizdir
Norveç’te ikamet eden herkes, kürtaj yasası (lovdata.no, is Norveççe) uyarınca, kürtaj yaptırma hakkına sahiptir. Norveç’te yerleşik herkes için kürtaj ücretsizdir. Norveç’te ikamet etmeyen, ancak burada çalışan Avrupa Birliği/Ekonomik Alanı ülkelerinin çalışanlarının da kürtaj masrafları ana kural olarak karşılanabilir. Bkz. yabancıların Norveç’te sağlık hizmetleri masraflarının karşılanmasına ilişkin hakları konusunda daha ayrıntılı bilgi (is Norveççe).
Kürtaj nasıl yapılır?
Muayene için size hastanede bir randevu verilir. Hastanede doktor, hemşire ve ebe ile bir araya geliyorsunuz. Muayene sırasında kan basıncınızı ölçerek kalp ve ciğerleriniz dinliyorlar, kan tahlili ve jinokolojik muayene yapıyorlar. Ayrıca gebelik sürenizi onaylamak için ültrason muayenesi yapıyorlar. Kürtajı evde mi yoksa hastanede mi yaptırabileceğiniz konusunda gebelik süreniz önem taşır. Ültrason muayenesinde kendiniz bakmak zorunda değilsiniz.
Hamileliğin erken döneminde gebeliği sonlandırmak için iki yöntem vardır: Cerrahi kürtaj ve ilaçlı (tıbbi) kürtaj. Günümüzde gebeliğin 12. haftası öncesinde yapılan kürtajların %90’dan fazlası tıbbi kürtajdır.
Hamileliğin 12. haftasının sonuna kadar kürtaj yöntemini belirlemeye katılabilirsiniz. Hamileliğin 12. haftasının bitimi sonrasında sadece tıbbi kürtaj yapılabilir. Kürtaj yöntemleri konusunda daha fazla bilgiye burada altı çizgili olan yazıyı tıklayarak ulaşabilirsiniz: Kürtaj yöntemleri hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşınız.
Kürtajın nasıl yapılacağını ve hangi komplikasyonların ortaya çıkabileceğini sağlık personeli size açıklar. Gebeliği tamamlama yolunu seçerseniz, ihtiyacınız olan bilgiyi ve rehberliği alarak yolunuza devam edeceksiniz.
Sağlık personeli kişisel değerlendirmeler yapmaksızın tarafsız bir biçimde sizi bilgilendirecek ve rehberlik yapacaktır.
Kürtaj başlatılana kadar kararınızdan cayabilirsiniz.
Evde kürtaj
Gebeliğin 10. haftası sonuna kadar evde kürtaj yaptırabilirsiniz. Evde kürtaj sırasında önce gebeliğin gelişimini durduran bir ilaç alacaksınız. Hapı hastanede alıyorsunuz. İki gün sonra hastaneye tekrar gelerek, vücudun fetüsü dışarı atmasına yardımcı olan bir başka ilacı alacaksınız. Ayrıca, ihtiyaç halinde kullanabileceğiniz ağrı kesici alacaksınız. Daha sonra eve giderek evde kürtaj yapacaksınız.
Size destek verecek birini yanınızda bulundurma imkanınız yoksa evde kürtaj yapmamalısınız. Kürtaj duygusal açıdan zor olabilir. Bazıları şiddetli ağrılara maruz kalabilir.
Hastanede kürtaj
İsterseniz, gebeliğin hangi aşamada olduğuna bakılmaksızın hastanede kürtaj yaptırma hakkına sahipsiniz. Gebeliğin onuncu haftası sonunda evde kürtaj yapılamaz.
Hastanede tıbbi kürtaj evde yapılan kürtaj gibi oluyor. Ancak kürtaj yapılana kadar hastanede yatıyorsunuz.
Gebelik süresi kürtaj için hangi hastaneye yatırılacağınız konusunda belirleyici olabilir. Bazı yerlerde kürtaj poliklinikte günlük tedavi olarak, diğer yerlerde jinekoloji bölümünde günlük tedavi olarak yapılır. Gebelikte geç yapılan kürtajda özel ağrı dindirilmesine ve kürtajın doğum bölümünde yapılmasını sağlayan yeterliliğe ihtiyaç duyulabiilir.
Doktorun vajina yoluyla rahim içinin cerrahi temizliğini yapmasıyla cerrahi kürtaj uygulanır. Uygulama sırasında anestezi altında olursunuz.
Kürtaj sonrası
Kanamanızın devam ettiği sürece, pelvik iltihabı riski nedeniyle, küvete, denize ve yüzme havuzuna girmemelisiniz. Ayrıca tampon kullanmamanız veya kondomsuz cinsel ilişkiye girmemeniz gerekir.
Vücudunuz hamile kalmamaya kendini ayarlamak için bir kaç gün kullanır. Yani müdahale sonrasında mide bulantısı, göğüs çarpıntısı ve diğer belirtiler bir hafta devam edebilir. Gebelik ne kadar çok ilerlemişse, bu belirtiler o kadar çok belirgin ve uzun süreli olabilir. Gebeliğinizin hala devam etmediğinden emin olmak için, kürtaj sontrası belirtilerin son bulmaması halinde daimi doktorunuz ile bağlantı kurunuz.
Kürtaj sonrası doğum kontrolü
Kürtajdan kısa bir süre sonra tekrar hamile kalabilirsiniz. Bu nedenle, kürtaj sonrası doğum kontrolüne ihtiyaç duyup duymadığınızı ve olası ne tür doğum kontrolü kullanacağınızı değerlendirin. Bu konuda alt çizgili yazıya tıklayınız: hangi doğum kontrol yöntemini kullanmak istersiniz? (is Norveççe). Hastanede yapılan ön muayene sırasında doğum kontrolü hakkıda tavsiye ve rehberlik alıyorsunuz.
16 yaş altı mısınız?
Kürtaj yaptırmayı değerlendiriyorsanız, yaşınıza ve olgunluğunuza uygun bilgi ve rehberlik alma hakkına sahipsiniz. Kürtaj konusunda hastane ile doğrudan bağlantı kurabilirsiniz. Ayrıca, hastane ile bağlantı kurmada yardım almak için hemşire veya daimi doktorunuz ile konuşabilirsiniz.
16 yaşından küçükseniz ve kürtaj düşünüyorsanız, anne ve babanız veya velayet hakkına sahip olan diğerleri, ana kural olarak, sağlık hizmeteleri kurumundan bilgi alır. Çoğu kişi için aile desteği önemlidir. Anne ve babnızın bilgi almasını istemezseniz ve bu konuda haklı nedenleriniz varsa buna saygı duyulacaktır.
Kürtaj olup olmamaya gebe olan siz karar vereceksiniz. Bu durum 16 yaşın altında olmanız halinde de geçerlidir.
18. haftadan sonra kürtaj
18. hamilelik haftası (17 hafta ve 6 gün) sonrasında kürtaj yaptırmak isterseniz, kürtaj için bir kurula/mahkemeye başvurmanız gerekir. Kurul başvuruyu değerlendirir ve belirli yasal nedenlere (koşullara) dayanarak kürtaj yaptırıp yaptıramayacağınıza karar verir. Kürtaj koşulları Kürtaj Yasası içinde tanımlanmıştır (is Norveççe).
Hamileliğinizi sonlandırmak istemenizin nedenini doktor sizinle birlikte kaleme alacak. Gerekçeyi kendiniz de yazabilirsiniz. Doktor gerekçeyi ve kürtaj talebini sağlık bölgenizdeki kürtaj kuruluna gönderir.
Kürtaj kurulları listesi (Helsedirektoratet.no, is Norveççe).
Çoğu hastanede Kurul ile görüşme öncesinde ve sonrasında sosyonom ile görüşme konusunda teklif alacaksınız. Böyle bir teklif almazsanız, bu konuda kendiniz talepte bulunabilirsiniz.
Bağvurunuz nasıl değerlendirilir?
Kürtaj hakkındaki başvuru, bir doktor, sağlık veya sosyal hizmet uzmanlığı olan bir üye ve bir hukukçudan oluşan bir kürtaj kurulu tarafından değerlendirilir. İsterseniz kurul toplantısına katılma hakkınız bulunmaktadır. Ancak toplantıya katılma yükümlülüğünüz yoktur. Bazıları için kurul toplantısına video ile katılmak söz konusu olabilir. İsterseniz bir kişiyi toplantıda yanınıza alabilirsiniz. Siz ve olası iştirakcı kurul ile toplantı için seyahat masraflarının karşılanmasını talep etme hakkına sahipsiniz.
Gebeliği neden sonlandırmak istediğiniz hakkında kurul toplantısında daha fazla açıklama yapabilirsiniz. Kürtaj kurulu durumu kendinizin nasıl değerlendiridiğine büyük ağırlık verecektir.
Başvurunuzun kabul edimemesi halinde, nihai karar için dava otomatikman Kürtaj İtiraz Kuruluna (Abortklagenemnda) gönderilir. İsterseniz Abortklagenemnda’daki toplantıya katılma hakkına da sahipsiniz.
Birileriyle konuşmak gereksinimi duyuyor musunuz?
Gebeliği tamamlamak veya kesintiye uğratmak için karar vermek bazıları için zor bir karar olabilir. Hamilelikte kürtajın erken veya geç yapılmasından bağımsız olarak, insanlar kürtaj yaptırma konusunda farklı tepkilerde bulunabilir. Kendini hafiflemiş hissetmek, üzülmek veya farklı duygulara kapılmak olağandır. Birileriyle konuşmak yararlı olabilir. Güvendiğiniz insanlar iyi sohbet arkadaşları olabilir.
Birileriyle konuşmaya gereksinim duyarsanız, bir devlet desteği ve ücretsiz rehberlik hizmeti olan Amathea (is Norveççe) ile bağlantı kurabilirsiniz. ‘’Amathea’’ sözcüğü üzerine tıklayınız.
Ayrıca, daimi doktorunuz,sağlık merkezi, hastane, aile danışmanlık bürosu veya sosyal hizmet bürosu ile de bağlantı kurabilirsiniz. Buralarda olası kürtaj öncesinde ve sonrasında sizi bilgilendirebilecek olan kişilerle konuşmak için bir araya geleceksiniz.
Kürtaj hakkında kiminle konuşabileceğiniz konusunda, 23 32 70 00 numaralı telefondan danışma Helsenorge de size bilgi verebilir.
Kürtaj yaptıran herkesin kürtaj sonrasında kontrol hizmeti alma hakkı bulunur. Bu tür hizmetin verildiği yer ikamet yerinize göre değişebilir. Hizmetin verildiği yer hastane, daimi dokror veya sağlık merkezi olabilir. Kürtaj öncesi muayene sırasında bu konuda bilgi almanız faydalı olabilir. Kürtaj sonrasında herkesin kontrole gereksinimi olmayacağı için bu hizmet isteğe bağlıdır.
Herkesin gizlilik yükümlüğü vardır.
Ayrıca, Helsenorge.no günün her saati yararlanılabilen otomatik sohbet hizmeti sunmaktadır.