Çocuklar sandığınızdan daha fazlasını algılar. Haber programlarından, sosyal medyadan, arkadaşlarından ve en önemlisi yetişkinlerin haberlere ilişkin konuşmalarını ve tepkilerini takip ederek bilgi edinirler.
Çocuklar pek çok ayrıntıyı algılasa da, bu parçaları anlamlı bir bütün haline getirmek için gerekli olgunluğa ve yaşam deneyimine sahip değildirler. Çocuklar, bilgileri yorumlamak ve anlamak için genellikle bir yetişkinin yardımına ihtiyaç duyar.
Çocuklar gördüklerini, duyduklarını ve okuduklarını, kendilerini bunaltıcı ve korkutucu hissettirecek şekilde yorumlayabilir. Çocukların bu düşüncelerle baş başa kalmamaları için açık iletişim ve yaşlarına uygun bilgi önemlidir. Amaç, çocukları güvende hissettirmektir.
Çatışma bölgesinde aileniz varsa, çocuğunuz daha fazla endişe duyabilir. Zor olan konular hakkında açık ve güvenli bir şekilde konuşarak çocuğunuza destek olabilirsiniz.
Çocukları nasıl güvende tutabilirsiniz
Çocukların ve gençlerin korkutucu haberleri duyup gördüklerinde ya da korkutucu bir olayın yaşandığını duyduklarında kendilerini korkmuş veya güvensiz hissetmeleri son derece normaldir. Bir yetişkin olarak yapabileceğiniz en iyi şey, çocuklarla neyden korktukları hakkında konuşmaktır. Bir yetişkin, çocukların duydukları veya gördükleri şeyleri onlarla konuştuğunda, birçok çocuk kendini daha güvende hisseder.
- Çocuğun ne düşündüğünü sorun, onu dinleyin ve duygularını kabul edin
- Çocuğa olay hakkında ne bildiğini sorun ve çocuğun anlamasına yardımcı olacak bilgileri verin.
- Çocuğun merak ettiği soruları yanıtlayın. Çocukları korkutabilecek çok fazla ayrıntı vermeden, mümkün olduğunca somut cevaplar vermeye çalışın.
- Bilgileri çocuğun yaşına göre uyarlayın. Küçük çocuklar daha kısa ve somut bilgilere ihtiyaç duyarken, daha büyük çocuklar ve gençler daha fazla bilgiyi kaldırabilir ve bağları daha iyi anlayabilir.
- Çocuklar birbirinden farklıdır. Bazı çocuklar konuşmak isteyecek ve aynı soruları defalarca sorabilirken, diğerleri bu konu hakkında konuşmak istemeyebilir. Bazı çocuklar duygularını oyun, resim veya hikayeler yoluyla ifade etmekten daha fazla fayda görür. Anlayış gösterin ve çocuğun duygularını kabul edin.
Siz güvende olduğunuzda, çocuklar da güvende olur
Çocuklar korkmuş ve güvensiz hissettiklerinde, teselliye ve kendilerini güvende hissetmeye ihtiyaç duyarlar. Derin nefesler alın ve kendi iç sükunetinizi bulun. Böylece çocuklar da güvende hissederler. Bu, her yaştaki çocuk için geçerlidir.
- En küçük çocuklar, yani anaokulu çağındaki çocuklar için en önemli şey, kendinizin güvende olduğunu göstermek ve onlara güvende olduklarını temin etmektir.
- İlkokul çağından itibaren daha büyük çocuklar için bilgi vermek de önemlidir.
Çocukların tepkilerini normalleştirin
Çocuğun farklı davranmasına anlayış gösterin. Örneğin, çocuğunuz uyuyamıyor, huzursuz, kızgın veya üzgün olabilir. Sabırlı olun.
Çocukları yetişkinlere yönelik haber görüntülerinden koruyun
En küçük çocuklara olaylarla ilgili fotoğraf veya videoları göstermekten kaçının. İlkokul çağındaki çocuklar için NRK’nın çocuk haberleri (Supernytt) faydalı olabilir. Gençler ise yetişkinlere yönelik haberleri izleyebilir. Haberleri her zaman çocuk veya gençle birlikte izleyin, böylece gördükleriniz hakkında konuşma fırsatınız olur.
Korkutucu olaylarla ilgili bilgilere nasıl tepki verdiklerini ve bilgileri nereden aldıklarını konuşun.
Çocukların haber izleme süresini ve bunun evde ne kadar yer kaplayacağını sınırlamalarına yardımcı olun. Çocuklar tercihen yatmadan önceki son bir saat boyunca telefon veya ekran kullanmamalıdır.
Çocukları korkutmamak için yetişkinlerin çocukların yanında ne hakkında konuştuklarına da dikkat edin.
Çocuğunuzla vakit geçirin
Birlikte keyifli aktiviteler yapın. Çocukların mevcut anda olanlara odaklanmasına yardımcı olun. Bu, çocukların endişelerinden uzaklaşmasını sağlayabilir. Bazı aileler için hikâye anlatmak, gelenekleri sürdürmek ve akrabalarla arkadaşlarla bir araya gelmek güven duygusu yaratabilir.
Çocuk çok tedirgin olursa, uykuya dalmakta zorluk çekebilir. Bu durumda, yatma vaktinden önce çocuğu sakinleştirmek ve rahatlamak için derin nefes almayı denemek yardımcı olabilir. Sesli kitap veya sakin müzik dinlemek de yardımcı olabilir.
Gerekirse yardım isteyin
Bazen çocuklar veya gençler o kadar şiddetli tepki verebilir ki yardıma ihtiyaç duyarlar. Gerekirse yardım isteyin; örneğin, çocuğun şiddetli tepkileri geçmiyorsa veya çocuğun günlük yaşamını sürdürme yeteneğini olumsuz etkiliyorsa.