Olaylar ve durumlar güvensiz hissettirdiğinde ve geçmişteki deneyimlere benzediğinde, eski deneyimlerin hatırlanması son derece normaldir.
Örnek olaylar şunlar olabilir:
- savaş veya ciddi kazalar
- doğal afetler veya insan kaynaklı felaketler
- birinin şiddet içeren bir şekilde öldüğünü görmek veya deneyimlemek
- işkence veya terör
- şiddet veya tecavüz
- diğer suç eylemlerine maruz kalmak
- aile veya yakın çevrede intihar
- bakım ihmali
- zorbalığa maruz kalma
Bu tür olaylara şiddetli tepki vermek normaldir ve beklenen bir durumdur. Çoğu kişi için en şiddetli tepkiler zamanla yatışır ve sonunda geçer.
Bu, mutlaka olanları unuttuğunuz veya üzülmediğiniz anlamına gelmez, ancak artık bu duygular sizi tamamen ele geçirmez.
Travmatik olaylar yaşadıktan sonra, hayatın ilerleyen dönemlerinde benzer olayları yaşarsanız, görürseniz veya duyarsanız tepki vermeniz normaldir. Sizi korumak için, daha önce yaşananları anımsatan bir şey olduğunda beyin tam “alarm durumuna” geçer. Bu durumun tetiklediği duygular ve düşünceler tehlikeli değildir. Ancak çok rahatsız edici olabilirler.
Travmatik olayların ardından görülen yaygın tepkiler
- Geçmişteki travmatik olaylara ait anılar ve görüntüler
- Travmanın yeniden yaşandığı hissi (flashbackler)
- Uyku sorunları ve/veya kabuslar
- Çaresizlik hissi
- Moral bozukluğu, güvensizlik ve endişe
- Sevdiğiniz kişilere bir şey olacağına dair endişe
- Konsantre olmakta zorlanma
- Diğer insanlarla sosyalleşmekten kaçınma
- Çok öfkeli veya stresli hissetne ve duygularınızı kontrol etmekte zorlanma
- Çok fazla televizyon izleme ve medyada yazılan her şeyi okumaya odaklanma. İzledikleriniz, daha önce yaşadıklarınızın anılarını da güçlendirebilir.
Bu tepkileri yaşadığınızda, kendi kendine yardım tavsiyelerine uymak özellikle önemlidir.
Travmatik bir olay yaşadıktan sonra kendinize yardım etme ve tavsiyeler
Günlük yaşamda kendinize iyi bakmak için yapabileceğiniz birkaç şey vardır:
- Yeterince uyuyun, sağlıklı beslenin ve günlük rutinlerinizi sürdürün.
- Sevdiklerinizle vakit geçirin. Zorlandığınız konularda kendinizi rahat hissettiğiniz kişilerle konuşun.
- Çok fazla televizyon izlemekten, medyayı çok fazla takip etmekten ve sosyal medyaya bakmaktan kaçının. Eğer kendiniz savaş ve çatışma yaşamışsanız, savaş ve çatışma haberlerini izlemekten bir süre uzak durmanız akıllıca olabilir.
- Fiziksel aktivite ruh sağlığı için önemlidir. Keyif aldığınız biriyle birlikte yürüyüşe çıkın veya egzersiz yapın.
Örneğin uyku sorunu yaşıyorsanız, size yardımcı olabilecek bazı kendi kendine yardım araçları mevcuttur. Bkz . SMART Uygulaması - RVTS East (rvtsost.no). (Sadece Norveççe olarak mevcuttur)
Yardım isteyin
Yaşadıklarınız günlük hayatınızı sürdürme yeteneğinizi büyük ölçüde etkiliyorsa, sağlık hizmetlerine başvurmalısınız. Sürekli uyku sorunları yaşıyorsanız, vücudunuzda ağrılar hissediyorsanız veya hayatınızda yaşanan acı olayları sık sık düşünüyorsanız, aile hekiminize başvurun. Daha fazla yardıma ihtiyacınız varsa, aile hekiminiz sizi başka bir uzmana yönlendirebilir.